Futbol w cieniu Holokaustu – Simon Kuper

„Futbol w cieniu Holokaustu” to dość ciekawe połączenie książki sportowej z publikacją historyczną. Dodając do tego fakt, że dotyczy ona Holandii, czyli kraju, który przez Polaków jest raczej lubiany, a także Ajaxu, czyli klubu, który również cieszy się poważaniem wśród naszych rodaków, dochodzę do wniosku, że książka dotycząca czasów wojny powinna spotkać się ze sporym uznaniem czytelników.

Chociaż publikacja ukazała się pierwotnie w 2003 roku, to swojego polskiego przekładu doczekała się dopiero po 10 latach, a wszystko to za sprawą Wydawnictwa Wiatr od morza. Mimo to, nie ma to najmniejszego wpływu na wysoką wartość tej publikacji i bardzo dobrze, że mimo wszystko doczekaliśmy się wersji w naszym ojczystym języku.
Istotnym faktem jest to, że jej autor, Simon Kuper jest obywatelem świata żydowskiego pochodzenia. Co prawda urodził się w Ugandzie, ale w młodości przeprowadził się do Holandii. Potem mieszkał jeszcze w RPA, Anglii, Niemczech, USA, Szwecji i na Jamajce, by ostatecznie osiedlić się w Paryżu, gdzie obecnie mieszka wraz z dziećmi i żoną.

Zawartość książki doskonale odkrywa podtytuł „Ajax, Holendrzy i wojna”, gdyż właśnie te trzy elementy stanowią główne wątki publikacji brytyjskiego dziennikarza sportowego. Na duże słowa uznania zasługuje podjęta przez niego ciężka praca, poprzez którą dotarł do wiadomości uważanych w Holandii za temat tabu. Swoje informacje opiera na przeprowadzonych rozmowach czy też dokumentach wyszperanych w archiwach Królewskiego Holenderskiego Związku Piłki Nożnej (KNVB), czy angielskiej Football Association. Szczególnie paradoksalna wydaje mi się właśnie przeszłość Ajaksu. Wielu holenderskich Żydów posiadało członkostwo w tym klubie, z którego w czasie wojny musieli zrezygnować, gdyż włodarze wyjątkowo gorliwie realizowali polecenia nazistów. Po wojnie to właśnie ten sam klub zasłynął z dużego utożsamiania się z Żydami oraz symbolami odwołującymi się do Izraela.
W pierwszej części książki „Futbol w cieniu Holokaustu” autor opisuje swoją młodość spędzoną w Holandii, wplatając w ten sposób wątek wojny oraz sposób jej postrzegania przez holenderskich obywateli. Głównym problemem, na który chce odpowiedzieć autor, jest pytanie, czy Holendrzy podczas wojny byli „goed” (dobrzy) czy „fout” (niewłaściwi).
Kolejne części książki to niezależne od siebie opowieści, a w każdym z rozdziałów zawarta jest inna historia. W książce znalazł się m.in. wątek meczu rozegranego w 1938 roku, kiedy to w Berlinie reprezentacja III Rzeszy podejmowała Anglię, a drużyna gości pozdrowiła publiczność nazistowskim gestem, który jest zresztą elementem okładki polskiej wersji książki. W publikacji będziecie mogli przeczytać ponadto historię Oscara Heisserera, przedwojennego reprezentanta Francji, który wielokrotnie odmawiał gry w reprezentacji III Rzeszy. W książce została przedstawiona także niewyobrażalna wręcz przygoda władz FC Den Haag i Sparty Rotterdam, które nie chciały przyjąć argentyńskiego talentu, którym później okazał się sam Diego Maradona czy opis losów Eddy’ego Hamela, piłkarza Ajaxu Amsterdam, który został stracony w Westerborku. W książce został opisany także wątek dotyczący reprezentanta Polski i Niemiec Ernesta Wilimowskiego.
Kuper pisze bardzo ciekawie, nierzadko porusza także intrygujące wątki, powołując się przy tym na wiele źródeł, dlatego bez wątpienia dużą zaletą „Futbol w cieniu Holokaustu” są ciekawe i mało znane dotąd wątki piłkarskie. Autor w swojej książce obala dość powszechne przekonanie, że Holandia była krajem pomagającym Żydom. Kuper pokazuje, że przysłużyła się temu wzruszająca historia Anny Frank, lecz prawda jest niestety bardziej mroczna…
Warto nadmienić, że autor książki nie skupia się wyłącznie na latach wojennych. Sporo miejsca poświęcił także aktualniejszym wydarzeniom, jak chociażby problem antysemickich haseł kibiców Feyenoordu skandowanych pod adresem fanów z Amsterdamu, zabójstwo polityka Pima Fortuyna czy niechęć przyznania się władz Ajaxu Amsterdam do związków z żydowskimi kibicami i działaczami.

„Futbol w cieniu Holokaustu” to książka godna polecenia. Dzieło Simona Kupera to cenne źródło informacji na temat II Wojny Światowej, futbolu, a także piłce kopanej w czasach wojennych. Dobre tłumaczenie książki sprawiło, że polskie wydanie tej publikacji czyta się z zapartym tchem do czego Was serdecznie zachęcam.

Zostaw komentarz

Twój email nie będzie publikowany.


*